معرفی:
سادهترین تعریف فیزیک پزشکی عبارت است از کاربرد اصول و روشهای فیزیکی در تشخیص و درمان بیماری. با توجه به طیف گسترده دانش فیزیک پزشکی این رشته کاربرد وسیعی در آموزش دورههای علوم پایه و بالینی دارد بطوریکه به عنوان یکی از مهمترین رشتههای علوم پایه پزشکی و زیربنای آموزش بالینی تلقی میگردد. قدمت رشته فیزیک پزشکی در تاریخ پزشکی بیانگر اصالت و احساس نیاز حرفه پزشکی به آن بوده بطوریکه استفاده از ابزارهای ابتدایی با اصول فیزیک ساده در طب قدیم از سنوات بسیار قبل در تشخیص و درمان بیماریها مرسوم بوده است. از اواخر قرن نوزدهم با کشف پرتو ایکس و پس از آن با استفاده از سایر تابشها و پرتوهای یونیزان وغیریونیزان و ابداع و توسعه روشهای مختلف تصویربرداری و یا پرتودرمانی، دانش فیزیک پزشکی سهم قابل توجهی در ارتقاء سطح بهداشت و سلامت انسانها ایفا نموده است. فیزیک پزشکی امروزه به زیر شاخههای متعددی تقسیم میشود که به طور کلی میتوان آنها را به تصویربرداری پزشکی، دزیمتری و حفاظت پرتو، پزشکی هستهای، امواج فراصوت، پرتودرمانی، رادیوبیولوژی و موضوعات دیگری از قبیل بیومکانیک، بیوالکتریسته، نور و لیزر و.... تقسیم نمود.
فعالیت اعضای هیات علمی گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی سمنان در سال 1375 در گروه فیزیولوژی و بیوفیزیک دانشکده پزشکی آغاز گشت. هرچند محدودیت واحدهای اختصاصی مرتبط، فعالیت اعضای هیات علمی را فقط به تدریس واحدهای فیزیک پزشکی در رشته پزشکی و واحدهای رشته پرتوشناسی (رادیولوژی) محدود نمود، اما در سال 1380 گروه فیزیک پزشکی با پیوستن اعضای هیات علمی جدید به صورت مستقل شکل گرفت. از اعضای هیات علمی که تعهدات خود را در این گروه سپری نمودند می توان به آقای اسماعیل مهر آرا، خانم علی اکبری و خانم ملکه ملک زاده، سرکارخانم خدیجه بام نشین و جناب آقای دکتر هادی حسنزاده اشاره نمود. شرایط و تجهیزات مناسب دپارتمان موجب گردید تا از مهر ماه سال 1390 پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد فیزیک پزشکی آغاز شده و چشم انداز جدیدی در حوزه فعالیت آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی سمنان ایجاد شود.
گروه فیزیک پزشکی از بدو تأسیس مسئولیت تدریس کلیه دروس فیزیک مربوط به رشتههای پیراپزشکی مانند تکنولوژی رادیولوژی، علوم آزمایشگاهی، پرستاری، مامایی، هوشبری و بهداشت، تدریس فیزیک پزشکی برای دانشجویان پزشکی ودندانپزشکی را برعهده داشته است. همچنین اساتید گروه در ارائه برخی دروس تخصصی با گروههای آموزشی بالینی نظیر رادیوتراپی و رادیولوژی همکاری داشته اند.
فلسفه رشته فیزیک پزشکی :
حفظ سلامت به عنوان یک رکن اساسی، از اهم واجبات بر اساس اعتقادات دینی ما است، تشخیص به موقع بیماری و بکارگیری روشهای صحیح و دقیق از اتلاف عمر، انرژی و تحمل رنج و مصائب انسانها میکاهد. از دیرباز مبانی علم فیزیک و ابزارهای فیزیکی برای تشخیص و درمان بکار گرفته شدهاند و جوامع اسلامی و سرزمینهای ایرانی پایهگذار و در استفاده از این امکانات پیشقدم بودهاند. در قرن اخیر علوم تجربی و فناوری در کشورهای غربی توسعه زیادی پیدا کرده است ولی جوامع توسعه نیافته از این پیشرفتها بهره کمتری داشتهاند. در کشور ما نیز ابزار لازم برای تشخیص و درمان از کشورهای پیشرفته وارد شده و مورد استفاده قرار میگیرد، اما عدم آشنایی با مبانی علم فیزیک پزشکی سبب گردیده است که نه تنها تشخیص و درمان بطور موثر با استفاده از این روشها و ابزارها صورت نگیرد بلکه در بعضی موارد سبب تحمل رنج و مصائب فراوان و تحمیل هزینههای زیاد بدون بهره گردد. بنابراین تریبت کارشناس متخصص رشته فیزیک پزشکی میتواند جامعه را از مزایای این روشها و امکانات بهرهمند و آثار زیانبخش و خسارات اقتصادی آنرا کاهش دهد. اطمینان از کیفیت کارکرد دستگاهها، ضمانت لازم جهت عدم تکرار آزمایشات پاراکلینیکی و تصویر برداری پزشکی را فراهم میکند، که در غیر این شرایط صدمات ناشی از آن موارد میتواند بر سلامت کارکنان و بیماران اثر سوء گذارد. از طرفی ابزارهای فنی ودستگاههای پیچیده وقتی در اختیار اپراتورهای غیر فنی قرار میگیرند باعث ایجاد خسارت و صدمات زیانبار به افراد جامعه و بیماران میشوند.
اهداف و رسالت رشته فیزیک پزشکی :
مقطع کارشناسی ارشد فیزیک پزشکی، رشتهای از علوم طبیعی با گرایش فنی است که طی آن دانشجو در یک دوره آموزشی تئوری و عملی با گرایشهای مختلف این رشته و کاربرد آنها در بخشهای تشخیصی و درمانی آشنا شده و با آخرین اصول علمی و روشهای رایج در این علم به ارائه خدمات آموزشی و پژوهشی و خدمات درمانی میپردازد. رسالت این مقطع، آموزش و ارتقای علوم وابسته به فیزیک پزشکی، ایجاد توانایی در دانشآموختگان به منظور کسب علوم و فراگیری دانش فیزیک پزشکی بطور مستقل و گسترش علم و توانایی آنها جهت ارائه خدمات کاربردی در بخشهای تشخیصی و درمانی و پذیرش مسئولیت آزمایشگاهها و کارگاهها ی عملی مربوط به این رشته است. ارتقاء دانش فیزیک پزشکی و کسب علوم پیشرفته و فناوری جدید در این رشته، اجرا و نظارت بر انجام برنامههای کنترل کیفی دستگاههای تصویربرداری، پرتودرمانی، پزشکی هستهای، لیزر و در مراکزبهداشتی- درمانی. اجرا و نظارت بر انجام برنامههای حفاظتی کارکنان و بیماران و افراد عادی جامعه در مقابل پرتوها. نظارت بر روند درمان در مراکز پرتودرمانی و بهینهسازی روشهای تشخیصی و درمانی. ارائه و آموزش دروس نظری و عملی فیزیک به دانشجویان تمام مقاطع و رشتههای موجود در دانشگاه انجام پژوهشهای بنیادی و کاربردی در حیطههای مختلف فیزیک پزشکی و پرتوشناسی تربیت نیروهای متخصص و توانمند برای برآوردن نیازهای بهداشتی، آموزشی و پژوهشی جامعه ارائه خدمات آزمایشگاهی در زمینههای ممکن